Tüp Bebek Tedavisi (IVF) — 2026 ESHRE/ASRM Rehberi

1. Tüp Bebek (IVF) Nedir? — 2026 Güncel Tanımlar

In-vitro fertilizasyon (IVF), kadının yumurtalıklarından toplanan olgun oositlerin laboratuvar ortamında sperm ile döllenmesi ve elde edilen embriyonun/embriyoların rahim içine transfer edilmesi işlemine dayanan bir yardımcı üreme teknolojisidir (Assisted Reproductive Technology — ART). 1978'de Louise Brown'un doğumuyla klinik pratiğe giren bu yöntem, geçen 48 yılda dünya genelinde 12 milyondan fazla bebeğin dünyaya gelmesine aracılık etmiştir. 2026 itibarıyla ESHRE (European Society of Human Reproduction and Embryology), ASRM (American Society for Reproductive Medicine), NICE (NG259, 2024 güncellemesi) ve Türkiye Sağlık Bakanlığı Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları Yönetmeliği, IVF'i infertilite tedavisinin en kanıta dayalı ve en yüksek gebelik oranı sağlayan seçeneği olarak tanımlamaktadır.

Klasik IVF'te sperm ve yumurta bir petri kabında bir araya getirilerek spontan fertilizasyon beklenirken, ICSI (intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu) tekniğinde tek bir sperm mikroenjeksiyon iğnesiyle doğrudan oositin sitoplazmasına verilir. 2026'da dünya genelinde yapılan IVF sikluslarının yaklaşık %70'i ICSI yöntemiyle gerçekleştirilmektedir; ancak ESHRE 2024 kılavuzu, ciddi erkek faktörü dışında rutin ICSI kullanımının klasik IVF'e üstünlüğünü desteklemediğini vurgulamaktadır.

1.1 ART Kapsamındaki Yöntemler

• IVF (klasik in-vitro fertilizasyon): Sperm-oosit birlikte kültürü.
• ICSI: Tek sperm mikroenjeksiyonu.
• IMSI: Yüksek büyütmeli (×6000) morfoloji ile sperm seçimi.
• PICSI: Hyalüronik asit bağlanma testi ile olgun sperm seçimi.
• IVM: İn-vitro oosit maturasyonu — özellikle PCOS ve OHSS riski yüksek hastalarda.
• PGT-A/M/SR: Preimplantasyon genetik test (anöploidi/monogenik/yapısal).
• FET: Dondurulmuş embriyo transferi.
• ERA: Endometrial reseptivite analizi (2025 sonrası endikasyon daralmıştır — sadece tekrarlayan implantasyon başarısızlığında).

2. IVF Endikasyonları — ESHRE/ASRM/NICE 2026

2.1 Kadın Faktörü

• Tuboperitoneal faktör: Bilateral tubal tıkanıklık, hidrosalpenks (transfer öncesi salpenjektomi önerilir), pelvik yapışıklık, geçirilmiş tubal ligasyon.
• Endometriozis III-IV: ESHRE 2022 kılavuzu, ilerlemiş endometriozisde IVF'i birinci basamak öneriyor.
• Azalmış over rezervi: AMH <1.1 ng/mL, AFC <5-7, FSH >10 mIU/mL. POSEIDON 2016 sınıflaması hâlâ standart.
• Anovulasyon: WHO Grup I-II (klomifen/letrozol/IUI başarısızlığı sonrası), PCOS.
• Uterine faktör: Miyom, polip, adenomyozis, septum (histeroskopik düzeltme sonrası).

2.2 Erkek Faktörü — WHO 2021 (6. Baskı) Referans Değerleri

TMSC (total motile sperm count) <5 milyon → ICSI önerilir. Azoospermi durumunda TESE/mikro-TESE ile testiküler sperm elde edilebilir; NOA (non-obstrüktif azoospermi) hastalarında mikro-TESE başarısı %40-60'tır.

2.3 Diğer Endikasyonlar

• Açıklanamayan infertilite (3-6 IUI başarısızlığı).
• Tekrarlayan gebelik kaybı (PGT-A endikasyonu).
• Herediter monogenik hastalık (PGT-M): Talasemi, kistik fibrozis, SMA, BRCA taşıyıcılığı.
• Yapısal kromozomal anomaliler (PGT-SR).
• Fertility preservation: Onkofertilite (kemoterapi öncesi), sosyal (yumurta dondurma), Turner mozaik, endometriozis cerrahisi öncesi.
• HIV/HBV/HCV serodiskordan çiftler (sperm yıkama).

3. Ön Değerlendirme — 2026 Standardı

3.1 Kadın

• Anamnez: Menarş, siklus düzeni, gebelik-doğum-düşük öyküsü, cerrahi, endometriozis, PID, kronik hastalıklar, ilaç, sigara, BMI, egzersiz, uyku.
• Muayene: Pelvik muayene, TV-USG (AFC), meme muayenesi.
• Hormonal profil: AMH (herhangi bir gün), 2-4. gün FSH-LH-E2-prolaktin-TSH, siklusun ortasında progesteron (LH surge sonrası). AMH ≥1.1 normal rezerv, 1.1-3.5 optimum, >3.5 PCOS/OHSS riski.
• Ultrason: AFC (antral folikül sayısı 2-10 mm), uterus-endometrium değerlendirmesi, over patolojisi.
• Uterin kavite: HSG (histerosalpingografi) veya HyCoSy (histerosalpingokontrast sonografi), gerektiğinde histeroskopi.
• Enfeksiyon taraması: HBsAg, anti-HCV, HIV, VDRL, rubella IgG, varisella IgG, TORCH; smear ve HPV DNA (6 ay içinde).
• Genel: Tam kan, glukoz, HbA1c, lipid, karaciğer-böbrek, TSH (<2.5 hedef), 25-OH D vitamini (>30 ng/mL hedef), B12, ferritin.
• Genetik: Karyotip (tekrarlayan düşük, ağır oligo/azoospermi), taşıyıcılık paneli (etnik grup temelli), Fragile-X premutasyon (aile öyküsü + azalmış rezerv).

3.2 Erkek

• Sperm analizi (2 örnek, WHO 2021 kriterleri, 2-5 gün cinsel perhiz).
• Sperm DNA fragmantasyonu (SDF, TUNEL/SCSA/Halosperm) — tekrarlayan implantasyon başarısızlığı, açıklanamayan infertilite, ileri baba yaşı, varikosel, yaşam tarzı faktörleri.
• Hormonal (FSH, LH, testosteron, prolaktin, TSH, östradiol) — oligo/azoospermide.
• Genetik (karyotip, Y kromozom mikrodelesyon, CFTR mutasyon) — TMSC <5 milyon veya azoospermi.
• Skrotal USG, transrektal USG (ejakülatör kanal patolojisi şüphesi).

3.3 Çift Danışmanlığı

Prognostik değerlendirme için Ovarian Sensitivity Index (OSI), POSEIDON stratifikasyonu, SART/HFEA kalkülatörleri kullanılır. 2026'da AI tabanlı gebelik tahmin modelleri (ör. Univfy, Boston IVF Predictor) klinik pratikte yaygınlaşmıştır. Realistik beklenti oluşturmak, kümülatif canlı doğum oranı (3 siklus sonrası %55-70 <35 yaş) vurgulanmalıdır.

4. Kontrollü Ovaryan Stimülasyon (KOS) Protokolleri — 2026

4.1 GnRH Antagonist Protokolü (Standart, 2026)

ESHRE 2019 (güncelleme 2024) ve NICE NG259 antagonist protokolü çoğu hastada birinci basamak öneriyor. OHSS riski daha düşük, siklus daha kısa (8-11 gün), GnRH agonist trigger imkânı sağlar.

1. Siklusun 2-3. günü bazal USG + E2 kontrol.
2. Gonadotropin başla: rFSH 150-300 IU/gün (yaş, AMH, AFC, BMI, önceki cevap temelli). ≥35 yaş veya azalmış rezervde rFSH + rLH veya hMG.
3. 5-6. stimülasyon gününde antagonist başla (fix) veya lider folikül ≥14 mm iken (fleksibl).
4. USG + E2 her 2 günde bir; 3 folikül ≥17 mm olduğunda trigger.
5. Trigger: hCG 5000-10000 IU veya GnRH agonist (0.2 mg triptorelin) — OHSS riski yüksekse agonist tercih; dual trigger (agonist + düşük doz hCG 1000-1500 IU) oosit ve endometrium için avantajlı.
6. OPU 34-36 saat sonra.

4.2 Uzun GnRH Agonist Protokolü

Endometriozis, adenomyozis, önceki zayıf endometrial cevap seçilmiş vakalarda. Luteal fazda başlar (siklus 21. gün), downregülasyon sonrası (2-3 hafta) stimülasyon.

4.3 Kısa (Flare-Up) Agonist / Mikrodoz Flare

Zayıf yanıtlı (POSEIDON 3-4) hastalarda seçenek.

4.4 Mild / Minimal Stimülasyon

Klomifen + düşük doz gonadotropin, letrozol + gonadotropin. Yaşlı hasta, azalmış rezerv, OHSS riski, hasta tercihi.

4.5 PPOS (Progestin-Primed Ovarian Stimulation)

Freeze-all planlanan sikluslarda MPA veya didrogesteron 10-20 mg/gün ile LH surge önlenir. 2025-2026'da yaygınlaşan bir seçenek.

4.6 DuoStim (Çift Stimülasyon)

Aynı siklusta hem foliküler hem luteal fazda stimülasyon — özellikle onkofertilite ve zayıf yanıtlıda.

4.7 Doz Bireyselleştirmesi — 2026 Nomogramlar

La Marca nomogramı, CONSORT algoritması, POSEIDON kriterleri ile başlangıç dozu belirlenir. AI tabanlı doz öneri sistemleri (ör. AiVF, Alife Health) klinik entegrasyonda.

5. Oosit Toplama (OPU) — Teknik ve Hasta Deneyimi

Trigger enjeksiyonundan 34-36 saat sonra, transvajinal ultrason eşliğinde 17G iğne ile foliküller aspire edilir. Kısa süreli intravenöz sedasyon (propofol ± fentanil) veya paraservikal blok uygulanır. İşlem 15-30 dakika sürer, günübirlik taburculuk standarttır.

• 2026 komplikasyon oranları: Kanama %0.1-0.5, pelvik enfeksiyon %0.05-0.4, mesane/barsak yaralanması nadir, over torsiyonu <%0.1.
• OPU sonrası hafif karın ağrısı, spotting, şişkinlik normaldir. Şiddetli ağrı, ateş, aşırı distansiyon → OHSS/kanama şüphesi.
• Yeni: needle-guided AI folikül takibi ile aspirasyon süresi ve kaçırılan folikül oranı azalmıştır.

6. Andrology ve Embriyoloji Laboratuvarı — 2026 Kalite Standartları

6.1 Sperm Hazırlama

Density gradient santrifüjleme (standart), swim-up, MACS (annexin-V manyetik ayrım — SDF yüksekse), mikroakışkan çipler (Zymot) — DNA fragmantasyonunu ↓.

6.2 Fertilizasyon

• Klasik IVF: 100.000-150.000 motil sperm/oosit ile inseminasyon; 16-18 saatte 2PN kontrol.
• ICSI: Denüde oosite ×400 büyütmede sperm enjeksiyonu.
• IMSI: ×6000 morfoloji seçimi — tekrarlayan başarısızlık, ağır teratozoospermi.
• PICSI: Hyaluronan bağlanan olgun sperm seçimi.

6.3 Embriyo Kültürü ve Değerlendirme

• Sekansiyel/tek-adımlı medium, düşük O₂ (5%) inkübatör, time-lapse (EmbryoScope+, Geri, Miri TL).
• 3. gün (cleavage) morfoloji: hücre sayısı (7-9), simetri, fragmantasyon.
• 5-6. gün blastokist: Gardner skorlaması (ör. 4AA), ICM ve TE değerlendirmesi.
• AI algoritmaları 2026: KIDScore D5, iDAScore v2, Life Whisperer Genea, ERICA — implantasyon ve öploidi tahmininde meta-analizlerde AUC 0.72-0.85.

6.4 Blastokist Kültürü Avantajı

Doğal seçilim, senkronizasyon, tek embriyo transferi (SET) için ideal. Ancak <4 iyi kalite embriyoda 3. gün transferi tercih edilebilir.

7. Preimplantasyon Genetik Test (PGT) — 2026 Endikasyonlar

7.1 PGT-A (Anöploidi Taraması)

• Endikasyon: İleri anne yaşı (≥38), tekrarlayan implantasyon başarısızlığı (≥3 iyi kalite embriyo transferi sonrası), tekrarlayan gebelik kaybı (≥2 klinik düşük), erkek ağır faktör.
• 2024-2026 kanıt: STAR ve ESTEEM çalışmaları, PGT-A'nın kümülatif canlı doğum oranını artırmadığını ama SET başına gebelik oranını ve düşük oranını iyileştirdiğini gösterdi. ASRM 2023: PGT-A rutin önerilmiyor, seçilmiş hastada.
• Yöntem: TE biyopsisi (5-6. gün), NGS ile 23 çift kromozom analizi, vitrifikasyon, sonraki siklusta FET.
• Mozaisizm: 2023 PGDIS güncellemesi, düşük mozaik (<%50) embriyoların danışmanlık sonrası transferini kabul ediyor.

7.2 PGT-M (Monogenik)

β-talasemi (Türkiye'de yaygın), kistik fibrozis, SMA, DMD, Huntington, BRCA1/2, Fragile-X. Türkiye'de PGT-M yalnızca tıbbi endikasyonla ve Sağlık Bakanlığı izniyle yapılır.

7.3 PGT-SR (Yapısal)

Translokasyon (dengeli), inversiyon taşıyıcılığı.

7.4 Yeni Nesil PGT (2026 Ufku)

• Non-invaziv PGT (niPGT-A): Kültür medyumundan cf-DNA analizi — araştırma aşaması.
• Whole genome sequencing ile poligenik risk skorlama (etik tartışmalı, birçok ülkede yasak).

8. Embriyo Transferi ve Freeze-All Stratejisi

8.1 Taze vs. Dondurulmuş Transfer (FET)

2013-2026 arası kanıtlar: freeze-all sikluslarda canlı doğum, taze transfere göre benzer veya hafif üstün; ancak preeklampsi ve LGA riski FET'te ↑ (özellikle programlanmış FET'te), SGA taze siklusda ↑. 2026 eğilim: seçilmiş hastalarda freeze-all, doğal veya modifiye doğal FET tercihi.

8.2 Endometrial Hazırlık

• Doğal siklus FET: LH sürgesi + ovülasyon takibi.
• Programlanmış FET: E2 (oral/vajinal/transdermal) + progesteron (vajinal/intramüsküler).
• Endometrium ≥7 mm, trilaminer görünüm hedef.

8.3 Transfer Tekniği

• Ultrason eşliğinde, dolu mesane ile, yumuşak kateter (Wallace/Cook).
• Fundustan 1-2 cm uzağa yerleştirme.
• Tek Embriyo Transferi (eSET) — 2026 standardı: <38 yaş iyi kalite blastokistte SET zorunlu düşünülmelidir; çoğul gebelik oranı <%2, kümülatif canlı doğum korunur.

8.4 Yardımcı Teknikler

• Assisted hatching (AH) — seçilmiş vaka.
• Embriyo glue (hyaluronan) — meta-analizlerde marjinal fayda.
• Endometrial scratch — 2020 sonrası çalışmalar faydayı desteklemiyor; rutin önerilmez.
• PRP intrauterin — ince endometrium (araştırma).
• Intralipid, IVIG, GCSF — immünolojik endikasyon dışında rutin önerilmez.

9. Luteal Faz Desteği — 2026

• Vajinal progesteron (jel 90 mg/gün veya kapsül 200 mg 3× günlük) — standart.
• İntramüsküler progesteron 50 mg/gün — seçenek.
• Oral didrogesteron 10 mg 3× günlük — LOTUS I-II çalışmaları vajinal progesterona non-inferior gösterdi; 2024 ESHRE onayı ile kullanım artıyor.
• Süre: β-hCG (+) ise 10-12. gebelik haftasına kadar.
• Programlanmış FET'te progesteron seviyesi >10 ng/mL hedeflenir (rescue mümkün).

10. Gebelik Takibi — İlk 12 Hafta

1. Transferden 10-14 gün sonra serum β-hCG. >100 mIU/mL iyi prognoz, 48 saatte 1.66× artış klinik gebeliği destekler.
2. 5-6. gebelik haftası TV-USG: gestasyonel kese; 6-7. hafta kalp atımı.
3. Ektopik/heterotopik gebelik riski %2-5 — semptomatik kanama/ağrıda acil.
4. Progesteron/E2 desteği 10-12. haftaya, sonra plasental geçiş.
5. Erken gebelik danışmanlığı: folik asit 400-800 μg, D vitamini 1000-2000 IU, sigara-alkol yasağı.

11. OHSS (Ovarian Hyperstimulation Syndrome) — 2026 Önleme ve Yönetim

11.1 Sınıflama (RCOG/ASRM)

• Hafif: Abdominal distansiyon, hafif ağrı, over ≤8 cm.
• Orta: Bulantı, kusma, USG'de asit, over 8-12 cm.
• Ağır: Ciddi asit, hidrotoraks, oligüri, Hct >45%, Wbc >15.000, hipoproteinemi.
• Kritik: Anüri, ARDS, tromboembolizm, çoklu organ yetmezliği.

11.2 Risk Faktörleri

Genç yaş, düşük BMI, PCOS, yüksek AMH (>3.5), yüksek AFC (>24), önceki OHSS, hızlı östradiol artışı (>3500 pg/mL), >18 folikül ≥11 mm.

11.3 2026 Önleme Stratejisi

• Antagonist protokolü + agonist trigger + freeze-all — OHSS riskini <%0.5'e düşürür.
• Dopamin agonisti (cabergoline 0.5 mg/gün 8 gün) — orta risk.
• Metformin — PCOS'ta pre-tedavi.
• Coasting (gonadotropin durdurma) — seçilmiş vaka.

11.4 Tedavi

Ayaktan: sıvı takibi, günlük tartı, ağrı kesici (parasetamol; NSAİİ kaçının), tromboprofilaksi (LMWH). Yatarak: IV kristaloid + albümin, parasentez, ciddi vakada YBÜ.

12. Başarı Oranları — 2026 Küresel Veriler

12.1 ESHRE ART Monitoring 2025 (2023 Sikluslar)

12.2 Kümülatif Canlı Doğum (3 Siklus)

<35 yaş: %60-72, 35-37: %48-60, 38-40: %32-42, 41-42: %15-22, ≥43: <%8.

12.3 Prognozu Etkileyen Faktörler

• Kadın yaşı (en güçlü).
• Over rezervi (AMH, AFC).
• BMI (optimum 19-29; obezite başarıyı azaltır, düşük riskini artırır).
• Sigara (siklus başarısını %30-50 ↓).
• Endometriozis, hidrosalpenks (tedavi edilmemiş).
• Sperm DNA fragmantasyonu.
• Embriyo kalitesi ve öploidi.

13. IVF Riskleri ve Uzun Dönem

• Çoğul gebelik: SET ile <%2 (2026 standardı); DET'te %20-30.
• Erken doğum: Tekiz IVF gebeliklerde spontanea oranı hafif ↑ (1.3-1.6× RR).
• Ektopik gebelik: %2-5 (tubal faktörde daha yüksek).
• Konjenital anomali: Tekiz IVF çocuklarda absolüt risk %4-5 vs. spontan %3-4 (marjinal ↑, çoğu infertilite ile ilişkili).
• İmprintingsel bozukluk (Beckwith-Wiedemann, Angelman): Çok nadir, mutlak risk düşük.
• Anne için: OHSS, tromboembolizm, gebelik komplikasyonları.
• Kanser: Meta-analizler over-endometrium kanseri için artmış risk göstermedi.
• Uzun dönem çocuk sağlığı (2026 kohortlar): IVF çocuklarında kardiyovasküler-metabolik parametreler genel popülasyona benzer; büyük prospektif takipler sürüyor.

14. Psikolojik Destek ve Yaşam Kalitesi

İnfertilite ve IVF süreci, majör depresyon (%25-40), anksiyete (%30-45), evlilik doyumsuzluğu ile ilişkilidir. ESHRE 2015 Psikososyal Bakım Kılavuzu (2024 güncelleme):

• Rutin psikolojik değerlendirme.
• Mindfulness-based IVF (MBI), bilişsel-davranışçı terapi (CBT), grup desteği.
• Partner sürecine dahil edilmelidir.
• Başarısız siklus sonrası "yas danışmanlığı".
• 2026: Dijital sağlık uygulamaları (Ferty9, Peppy Fertility, Mira) semptom takibi ve destek için yaygın.

15. Yaşam Tarzı ve Tamamlayıcı Yaklaşımlar

• Beslenme: Akdeniz tipi diyet — canlı doğum ↑ (2024 meta-analiz OR 1.2-1.4). Antioksidan, folat, omega-3, D vitamini.
• Sigara: Kesin bırakma.
• Alkol: Kaçının.
• Kafein: ≤200 mg/gün.
• Egzersiz: Haftalık 150 dk orta yoğun; aşırı yoğun egzersiz kaçının.
• BMI: 19-29 optimum; hem <18.5 hem >30 başarıyı azaltır.
• Melatonin (3 mg/gün), koenzim Q10 (200-600 mg/gün), DHEA (75 mg/gün): Zayıf over rezervi seçilmiş vakalarda kanıt orta.
• Akupunktur: Meta-analizler tutarsız; standart öneri yok.

16. Türkiye 2026 IVF Panoraması ve Mevzuat

16.1 SGK ve Yasal Çerçeve

• SGK, evli çiftlere 3 IVF denemesi geri ödemesi sağlar (kadın <39 yaş, evlilik ≥3 yıl veya endikasyon belgesi).
• Yalnızca evli, heteroseksüel çiftler.
• Yumurta, sperm ve embriyo bağışı yasaktır.
• Taşıyıcı annelik yasaktır.
• Cinsiyet seçimi yalnızca X-linked hastalıklar için (PGT-M).
• PGT-A tıbbi endikasyona bağlıdır; sosyal amaçlı öploid seçimi yapılmaz.

16.2 Türkiye Verileri (TSRM 2024-2025)

• Yıllık ~150.000 IVF siklusu.
• 145 üremeye yardımcı tedavi merkezi (2026 itibarıyla).
• Transfer başına canlı doğum ~%32 (yaş normalize).
• PGT-A kullanım oranı 2022'de %8'den 2025'te %22'ye yükseldi.

16.3 Yumurta Dondurma (Fertility Preservation)

Türkiye'de sağlık nedeniyle (onkoloji, ciddi endometriozis, erken menopoz riski, prematüre over yetmezliği) yumurta dondurma yasaldır. 2023-2025 arası endikasyon genişletildi (ör. onkolojik ve prematüre menopoz genetik yatkınlık). Sosyal (yaşam tarzı) yumurta dondurma özel merkezlerde yaygınlaşmıştır.

17. Yapay Zekâ ve Dijital Sağlık — IVF 2026

• Embriyo seçimi: KIDScore D5, iDAScore v2, Life Whisperer, ERICA, BELA — implantasyon ve öploidi tahmini için AUC 0.72-0.85.
• Ovaryan stimülasyon doz optimizasyonu: AiVF EMA, Alife Health, Univfy — bireysel doz ve trigger önerisi.
• Sperm seçimi: SiD (AI), motilite/morfoloji sınıflandırma.
• Endometrial reseptivite: AI-USG (ör. AI-driven trilaminer analiz), immünohistokimya AI.
• Multi-omic öngörü: Metabolomik + proteomik + AI ile canlı doğum tahmini (araştırma).
• Blockchain: Gamet ve embriyo takibi, kimlik güvenliği.
• Telemedicine: Uzak takip, ilaç eğitimi, psikolojik destek — pandemide başlayıp 2026'da rutinleşti.

18. Özel Klinik Durumlar

18.1 Zayıf Ovaryan Yanıt (POSEIDON)

Bologna/POSEIDON kriterleri; DuoStim, PPOS, DHEA, CoQ10, mikrodoz flare, oosit birikimi (accumulation).

18.2 İleri Anne Yaşı (≥40)

Kümülatif canlı doğum <%15; PGT-A endikasyonu değerlendirilir; oosit bağışı (Türkiye'de yasak) uluslararası seçenek olarak sunulmaz.

18.3 Endometriozis

Ovariektomi/endometrioma cerrahisi, GnRH agonist ultra-uzun protokol, freeze-all + FET tercih.

18.4 Onkofertilite

Kemoterapi öncesi random-start stimülasyon, letrozol-based (hormon-duyarlı kanserde), oosit/embriyo/over dokusu koruma.

18.5 Tekrarlayan İmplantasyon Başarısızlığı (RIF)

PGT-A, uterin kavite değerlendirme (histeroskopi), kronik endometrit (biyopsi + antibiyotik), immünolojik değerlendirme (seçilmiş), ERA (endikasyon daralmıştır).

19. Etik ve Güncel Tartışmalar

• Embriyo bekleme süresi, dondurulmuş embriyoların akıbeti (Türkiye'de 5 yıl, uzatma izinle).
• PGT-A rutin kullanımı — evrensel öneri yok.
• Poligenik risk skorlama — yasak/kısıtlı.
• Fetal indirgeme (multifetal reduction).
• AI algoritmalarının şeffaflığı ve önyargı riski.
• Doğurganlık turizmi ve sınırötesi tedavi.

20. Klinik Öneri Özeti — 2026

• <35 yaş, iyi prognoz → antagonist protokol + blastokist SET.
• Yüksek OHSS riski → antagonist + agonist trigger + freeze-all.
• Ciddi erkek faktörü → ICSI ± IMSI/PICSI ± TESE.
• İleri yaş / tekrarlayan başarısızlık → PGT-A değerlendirme.
• Endometriozis III-IV → ultra-uzun agonist, FET.
• PCOS → antagonist, dual/agonist trigger, metformin, freeze-all.
• Zayıf yanıt → DuoStim, PPOS, mikrodoz flare, oosit birikimi.
• Her hastada psikososyal destek, yaşam tarzı optimizasyonu.

Kaynaklar (2024-2026)

• ESHRE Guideline: Ovarian Stimulation for IVF/ICSI, 2019 (2024 güncelleme).
• ESHRE ART Monitoring Report 2025.
• ASRM Practice Committee Opinions 2023-2025 (PGT-A, luteal support, embryo transfer).
• NICE NG259 — Fertility problems: assessment and treatment (2024).
• WHO Laboratory Manual for the Examination and Processing of Human Semen, 6th Ed, 2021.
• POSEIDON Group Criteria (Alviggi et al.).
• PGDIS Position Statement on Mosaic Embryo Transfer, 2023.
• Türkiye Sağlık Bakanlığı Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları Yönetmeliği.
• TSRM (Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Derneği) 2024-2025 raporları.
• Cochrane Reviews: Antagonist vs. agonist, freeze-all vs. fresh (2024 güncellemeleri).

Bu içerik ESHRE, ASRM, NICE, WHO, TSRM ve Türkiye Sağlık Bakanlığı 2024-2026 verilerine dayalı bilgilendirme amaçlıdır ve bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Tedavi planlaması üreme endokrinolojisi ve infertilite uzmanı ile yapılmalıdır.